Όταν αλλάζει ο κόσμος, αλλάζει και ο τρόπος που αποφασίζουμε.
Υπάρχουν εποχές κατά τις οποίες οι αλλαγές είναι αργές, οι κανόνες σχετικά σταθεροί και όσα διαπιστώσαμε χθες εξακολουθούν να ισχύουν και σήμερα.
Υπάρχουν όμως και περίοδοι όπου οι παλιές βεβαιότητες δεν ισχύουν.
Σήμερα βρισκόμαστε σε μια τέτοια περίοδο.
Η ενέργεια είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα.
Για δεκαετίες αποτελούσε ένα σχετικά προβλέψιμο μέρος της καθημερινότητας. Ένα λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις, μια αναγκαία δαπάνη για τα νοικοκυριά.
Σήμερα επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης, τη βιωσιμότητα ενός ξενοδοχείου, την αξία μιας επένδυσης, το διαθέσιμο εισόδημα μιας οικογένειας, τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε το μέλλον μας.
Δεν μεταβάλλονται μόνο οι τιμές.
Μεταβάλλεται ολόκληρο το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις. Η γεωπολιτική, οι διεθνείς αγορές, η τεχνολογία, οι περιβαλλοντικές πολιτικές και οι νέες καταναλωτικές συνήθειες αλληλοεπιδρούν διαρκώς.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε κάθε εξέλιξη. Χρειάζεται όμως να αντιλαμβανόμαστε ότι οι ενεργειακές μας επιλογές δεν μπορούν πλέον να βασίζονται μόνο σε όσα ίσχυαν μέχρι χθες.
Περισσότερες λύσεις, δυσκολότερες αποφάσεις
Η δημόσια συζήτηση για την ενεργειακή μετάβαση επικεντρώνεται συχνά στις τεχνολογίες.
Φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας, μπαταρίες, ηλεκτροκίνηση, υβριδισμός, αυτοματισμοί …
Όλα είναι σημαντικά. Κανένα όμως δεν αποτελεί από μόνο του απάντηση.
Το ίδιο φωτοβολταϊκό μπορεί να είναι εξαιρετική επένδυση για μία επιχείρηση και μέτρια επιλογή για μία άλλη.
Η ίδια αντλία θερμότητας μπορεί να είναι η κατάλληλη λύση για ένα σπίτι και λιγότερο αποδοτική επιλογή για κάποιο άλλο.
Δεν αλλάζει η τεχνολογία.
Αλλάζουν οι ανάγκες, οι συνθήκες, ο τρόπος χρήσης και οι στόχοι.
Γι' αυτό οι ενεργειακές αποφάσεις δεν είναι απλώς επιλογές εξοπλισμού.
Είναι επιλογές σχεδιασμού.
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής μας δεν είναι η έλλειψη λύσεων. Έχουμε αφθονία. Κάθε επιλογή μάλιστα φαίνεται ελκυστική.
Της ιδιοκτήτης κατοικίας μπορεί να εξετάζει ταυτόχρονα την ενεργειακή αναβάθμιση του σπιτιού του, την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση, τη θέρμανση και την ηλεκτρική μετακίνηση.
Μια επιχείρηση πρέπει να αξιολογήσει το ενεργειακό της κόστος, τις δυνατότητες αυτοπαραγωγής, τις μελλοντικές ανάγκες της και επενδύσεις που θα επηρεάζουν τη λειτουργία της για πολλά χρόνια.
Το δύσκολο είναι να γνωρίζουμε ποια πραγματικά χρειαζόμαστε, πότε και γιατί.
Από την πληροφορία στον σχεδιασμό
Η πληροφορία είναι παντού. Άρθρα, παρουσιάσεις, αναλύσεις, διαφημίσεις και βίντεο μάς ενημερώνουν καθημερινά για νέες τεχνολογίες και δυνατότητες.
Όμως περισσότερη πληροφορία δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη απόφαση.
Χρειάζεται να μπορούμε να διακρίνουμε το ουσιαστικό από το συγκυριακό, το πραγματικά χρήσιμο από το απλώς ενδιαφέρον.
Να γνωρίζουμε τις σημερινές ανάγκες μας, αλλά και εκείνες που ενδέχεται να προκύψουν αύριο.
Να αξιολογούμε τις επιλογές μας όχι απομονωμένα, αλλά σε σχέση με έναν συνολικό στόχο.
Η μεγαλύτερη ανάγκη της εποχής μας δεν είναι περισσότερη πληροφορία. Είναι καλύτερα οργανωμένη σκέψη πριν από την απόφαση.
Από αυτή την ανάγκη ξεκινά ο πραγματικός ενεργειακός σχεδιασμός.
Από καταναλωτές, διαχειριστές της ενέργειάς μας
Για πολλά χρόνια υπήρξαμε κυρίως καταναλωτές ενέργειας.
Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να συμμετέχουμε πιο ενεργά.
Ένα σπίτι μπορεί να παράγει μέρος της ενέργειας που χρειάζεται, να την αποθηκεύει και να οργανώνει διαφορετικά την κατανάλωσή του.
Μια επιχείρηση μπορεί να περιορίσει την εξάρτησή της από την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, να αξιοποιήσει καλύτερα τις εγκαταστάσεις της και να εντάξει την ενέργεια στον συνολικό επιχειρηματικό της σχεδιασμό.
Αυτό όμως απαιτεί κάτι περισσότερο από την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού ή την αγορά μιας αντλίας θερμότητας.
Απαιτεί να εξετάσουμε πώς λειτουργεί σήμερα το σπίτι ή η επιχείρηση και πώς θέλουμε να λειτουργεί στο μέλλον.
Η τεχνολογία αποτελεί μέρος αυτής της διαδικασίας. Δεν είναι η ίδια η διαδικασία.
Οι σωστές ερωτήσεις προηγούνται
Μέσα από την εμπειρία μας στην Τεχνήμων διαπιστώσαμε ότι οι επιτυχημένες ενεργειακές επενδύσεις δεν χαρακτηρίζονται απαραίτητα από τον πιο σύγχρονο εξοπλισμό ή τη χαμηλότερη αρχική τιμή.
Χαρακτηρίζονται από την ποιότητα του σχεδιασμού που προηγήθηκε.
Από την κατανόηση των πραγματικών αναγκών και τον καθορισμό στόχων και προτεραιοτήτων.
Από την αξιολόγηση των περιορισμών και των μελλοντικών απαιτήσεων.
Κυρίως, από τις σωστές ερωτήσεις πριν τις απαντήσεις.
Δεν υπάρχουν λύσεις που ταιριάζουν σε όλους. Υπάρχουν λύσεις που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες, συνθήκες και στόχους.
Μια νέα διαδρομή σκέψης
Από αυτή την πεποίθηση γεννήθηκε η σειρά «Ο Σχεδιασμός των Ενεργειακών Αποφάσεων».
Δεν είναι ένας κατάλογος τεχνολογιών, προϊόντων ή υπηρεσιών.
Είναι ένας οδηγός σκέψης.
Ένα σημείο αναφοράς για όσους θέλουν να κατανοήσουν το ενεργειακό περιβάλλον και να οργανώσουν τις αποφάσεις τους με μεγαλύτερη σαφήνεια.
Τα μηνιαία editorials θα εξετάζουν τις βασικές αρχές του ενεργειακού σχεδιασμού.
Παράλληλα, τα Energy Insights θα αξιοποιούν τις εξελίξεις της αγοράς, της τεχνολογίας και της ενεργειακής πολιτικής για να αναδεικνύουν τι σημαίνουν στην πράξη για τις αποφάσεις μας.
Η πρώτη προσέγγιση θα προσφέρει προσανατολισμό.
Η δεύτερη θα συνδέει τη σκέψη με την πραγματικότητα.
Δεν γνωρίζουμε πώς θα διαμορφωθεί η ενεργειακή αγορά σε δέκα χρόνια. Ποιες τεχνολογίες θα επικρατήσουν, ποιες θα αλλάξουν και ποιες νέες δυνατότητες θα εμφανιστούν.
Μπορούμε όμως να καλλιεργήσουμε έναν τρόπο σκέψης που θα μας βοηθά να αξιολογούμε κάθε νέα πραγματικότητα.
Αν μπορούμε να ξεχωρίζουμε τις πραγματικές ευκαιρίες από τον θόρυβο της αγοράς και να διαμορφώνουμε τα δικά μας ερωτήματα, θα έχουμε πετύχει κάτι ουσιαστικότερο.
Γιατί οι καλές αποφάσεις δεν ξεκινούν από τις έτοιμες απαντήσεις.
Ξεκινούν από τις σωστές ερωτήσεις.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη αλλαγή που χρειάζεται να κάνουμε πριν από οποιαδήποτε ενεργειακή επένδυση.